Enkele belangrijke artikels van de afgelopen weken:
- » Nieuwe verkiezingen in Griekenland. Voor een linkse regering
- » Hoe de dynamiek van het Front de Gauche naar België halen?
- » Sociale verkiezingen: stem voor strijdbare kandidaten
- » Strijdbare vakbondsdelegaties willen een politiek verlengstuk
- » De kapitalistische ideologie verdampt - maar wat is het alternatief?
50 jaar geleden. 60-61: de staking van de eeuw
Naar aanleiding van de 50ste verjaardag van de staking van de eeuw publiceert LSP een boek geschreven door Gustave Dache. Dit boek is al in het Frans uit, de Nederlandstalige vertaling komt midden december uit. We organiseren verschillende lokale bijeenkomsten en boekvoorstellingen. Op deze overzichtspagina vind je meer informatie over de staking van 60-61.
Lokale bijeenkomsten met Gustave Dache:
- Dinsdag 14 december. Wavre. 19u15, Café "Scoubidou", rue haute N°31
- Vrijdag 17 december. Gent. 19u30, Vredeshuis, Sint Margrietstraat
- Zaterdag 18 december. Leuven. 16u, Jeugdherberg De Blauwput, Martelarenlaan 11a Kessel-Lo (vlak naast het station van Leuven). Aansluitend vanaf 18u30 buffet en drank
- Maandag 20 december. Brussel. “Randstad”, Hoveniersstraat 45-47, Molenbeek (metro: Graaf van Vlaanderen of Ribeaucourt)
- Woensdag 22 december. Luik. "L’île aux trésors", 28 place du XX août (en face de l'université)
- Zaterdag 8 januari. Namen. Taverne "Les baladins du Sud", 31 rue Général Michel
- Zaterdag 22 januari. Bergen. Le Central, Grand’Place, 19, Mons
- Zaterdag 29 januari. Brugge. Café de Hollandse vismijn om 14u
- Woensdag 9 februari. Antwerpen. Café Multatuli, Lange Vlierstraat (zijstraat Nationalestraat)
- Zaterdag 12 februari. Sint-Niklaas. Gustave Dache spreekt over 60-61 in het Masereelhuis, Truweelstraat 85, Sint-Niklaas (19u30)
Belangrijke artikels
zondag 23 januari 2011
Video. "Vechten voor onze rechten". Historische documentaire over 60-61
De afgelopen weken brachten we op deze site een dag-aan-dag verslag van de algemene staking van 1960-61, één van de belangrijkste strijdbewegingen uit de geschiedenis van de Belgische arbeidersbeweging. Een uitgebreidere kijk op deze strijd kan je nalezen in het boek dat LSP over 60-61 heeft uitgebracht. Ter afsluiting van onze reeks publiceren we een link naar de video "Vechten voor onze rechten", een historische documentaire uit de jaren 1960 met interessante beelden van de "staking van de eeuw".
zaterdag 22 januari 2011
50 jaar geleden. 22 januari 1961: morgen wordt het werk algemeen hervat
In Charleroi geeft het referendum dat op zaterdagvoormiddag werd gehouden een meerderheid aan de voorstanders van een werkhervatting vanaf 23 januari. Van Den Boeynants, de minister van middenstand, berekent de totale kost van de algemene staking op zowat 9 miljard Belgische Frank.
vrijdag 21 januari 2011
50 jaar geleden. 21 januari 1961: staking wordt opgeschort
Het Coördinatiecomité van de Waalse gewesten van het ABVV heeft een vergadering onder voorzitterschap van André Renard. Er wordt beslist om de staking op te schorten vanaf maandag 23 januari 1961. De 150.000 stakers die nog steeds een aantal sleutelsectoren van de Waalse economie lam leggen, zullen bijgevolg vanaf maandag het werk hervatten.
donderdag 20 januari 2011
50 jaar geleden. 20 januari 1961: staking is een maand bezig
Vandaag zijn er steeds meer plaatsen waar iedereen terug aan het werk is. In Charleroi is dat niet het geval, hier blijft de staking stand houden in de metaal en de glassector. Daar bevinden zich de hardste kernen, met de arbeiders van ACEC op kop. Het ABVV voorziet dat er zaterdag een geheim referendum wordt georganiseerd in de Volkshuizen doorheen de regio.
woensdag 19 januari 2011
50 jaar geleden. 19 januari 196: nog steeds 200.000 stakers
Ondanks het feit dat in steeds meer kleine en middelgrote bedrijven het werk wordt hernomen, blijven de grote bastions in staking. Op deze donderdag zijn er na 31 stakingsdagen nog meer dan 200.000 stakende arbeiders. Dat is een uitdrukking van het verzet en een uitzonderlijke actiebereidheid.
dinsdag 18 januari 2011
50 jaar geleden. 18 januari 1961: steeds meer werkhervattingen
De grote industriële centra (Luik, Charleroi, Bergen, La Louvière en de Borinage) houden stand. In die regio’s liggen de staalindustrie en de grote bedrijven nog altijd volledig plat. In verschillende sectoren wordt een werkhervatting aangekondigd of wordt effectief overgegaan tot het hernemen van het werk. Waar de algemene staking wordt beëindigd, trekken de arbeiders in groep de fabrieken binnen. Ze zingen daarbij de ‘Internationale’ en houden hun vuist omhoog, daarmee maken ze duidelijk dat de strijd verder gaat.
maandag 17 januari 2011
50 jaar geleden. 17 januari 1961: politiegeweld op de korrel genomen
In de industriële bassins van Luik en Charleroi gaat de algemene staking verder. Maar de afwezigheid van een ordewoord zorgt ervoor dat er een tendens tot werkhervatting is. Desondanks zijn er nog concentraties en betogingen in Wandre, met meer dan 8.000 stakers, en in Ougrée waar meer dan 10.000 stakers op straat komen.
zondag 16 januari 2011
50 jaar geleden. 16 januari 1961: staking plooit zich terug tot Luik en Henegouwen
De staking is nog altijd totaal in de industriële centra van Luik, Charleroi, Le Centre, de Borinage en Bergen. Er zijn nog steeds betogingen. In Grivegnée is er een militantenconcentratie gevolgd door een meeting. In zijn toespraak herhaalt André Renard daar de punten van het memorandum aan de koning. Na afloop van de betoging zijn er ernstige incidenten. In Chênée schieten de rijkswachters opnieuw zonder enige waarschuwing. Hierbij raken drie stakers gewond. Er worden 50 arbeiders opgepakt.
zaterdag 15 januari 2011
50 jaar geleden. 15 januari 1961: in Gent en Antwerpen wordt een werkhervatting aangekondigd
Het ABVV van Gent en Antwerpen kondigt officieel aan dat er een algemene werkhervatting in alle sectoren komt vanaf maandag 16 januari. Op het nationaal bureau van het ABVV wordt gezegd dat de beslissing om het werk te hervatten, werd genomen door de Socialistische Gemeenschappelijke Actie van zowel Gent als Antwerpen.
vrijdag 14 januari 2011
50 jaar geleden. 14 januari 1961: geen rustdag in het weekend
De instanties van het ABVV en de BSP hebben op zaterdag 14 januari verschillende vergaderingen. De regering voert de druk verder op en uit nieuwe bedreigingen, zeker tegen de personeelsleden van de openbare diensten. Het nationaal comité van de spoorwegarbeiders komt in spoedberaad bijeen en verklaart dat het zich buigt voor de dreigementen en dat de strijd wordt verder gezet.
donderdag 13 januari 2011
50 jaar geleden. 13 januari 1961: na vier stakingsweken schrijft de BSP een brief naar de koning...
Op vrijdag 13 januari 1961, het einde van de vierde stakingsweek, komt de leiding van de BSP niet verder dan het opmaken van een brief aan de koning. Dit is de 25ste stakingsdag en opnieuw zijn er grote betogingen in tal van steden. In het parlement stemt een meerderheid voor de Eenheidswet. De BSP reageert met de stelling tot het toepassen van de wet zal worden bestreden.
woensdag 12 januari 2011
50 jaar geleden. 12 januari 1961: situatie zit muurvast
Op donderdag 12 januari zitten we aan de vierentwintigste stakingsdag. De arbeidersklasse is nog gemobiliseerd. De politieke situatie zit muurvast. De regering blijft krampachtig vasthouden aan haar standpunten en de grote arbeidersbastions aan die van hen. De algemene staking houdt stand. In de rode regio’s liggen de bedrijven nog altijd plat. In gebieden die verder van de industriële centra liggen, is er een gedeeltelijke werkhervatting.
dinsdag 11 januari 2011
50 jaar geleden. 11 januari 1961: neergang van de beweging
De algemene staking begint stilaan uit te doven, hier en daar wordt het werk hervat. In de grote industriële centra is de staking natuurlijk nog steeds succesvol, maar de stakers beginnen stilaan door te hebben dat er geen andere ordewoorden zullen komen dan betogingen “in een kalme, ordentelijke sfeer van discipline”.
maandag 10 januari 2011
50 jaar geleden. 10 januari 1961: betogingen in grote steden gaan verder
De staking verliest terrein in de kleinere steden, maar blijft overeind in de grote industriële centra van Wallonië, Brussel en Vlaanderen. In Antwerpen zijn er opnieuw 20.000 betogers en in Gent 12.000, betogers roepen: “Renard naar Antwerpen”. Het komt op het einde van de betoging tot confrontaties met de rijkswacht aan het Centraal Station.
zondag 9 januari 2011
50 jaar geleden. 9 januari 1961: vastberadenheid blijft overeind
Op maandag 9 januari begint de vierde stakingsweek. Velen stellen zich de vraag of de strijd niet zal afnemen en of er geen sprake is van een zekere uitputting. Het antwoord blijkt uit de omvang van de betogingen. Die zijn enorm en de vastberadenheid blijft overeind. De spanningen binnen de arbeidersbeweging nemen toe. De leiding voldoet niet, maar hoe kan een alternatief tot stand komen?
zaterdag 8 januari 2011
50 jaar geleden. 8 januari 1961: aan de vooravond van de vierde stakingsweek
De arbeiders kunnen niet eeuwig blijven wachten op ordewoorden voor actie die er maar niet komen. Verschillende regionale afdelingen van het ABVV vergaderen die zondag om hun houding over de voortzetting van de staking te bepalen. Het Coördinatiecomité van de Waalse gewesten van het ABVV is ook in vergadering om de evolutie van de stakingsbeweging tot in het kleinste detail te onderzoeken. De situatie riskeert de komende dagen immers kritiek te worden.
vrijdag 7 januari 2011
50 jaar geleden. 7 januari 1961: regering feliciteert rijkswachters die bloedbad aanrichtten
Op zaterdag 7 januari 1961 raakt het nieuws van het geweld en de doden in Luik in heel het land bekend. De leidingen van ABVV en BSP hadden eerst de reflex om de incidenten te veroordelen, maar onder druk van de basis moeten ze zich dan toch uitspreken tegen de brutale repressie. Renard houdt de lippen op elkaar. De regering bedankt de rijkswachters.
donderdag 6 januari 2011
50 jaar geleden. 6 januari 1961: bloedbad in Luik
De grote betoging in Luik is een succes met meer dan 50.000 aanwezigen. Ook in Gent is er een grote betoging met 12.000 stakers. Renard vraagt om “discipline en waardigheid”. Het Waalse Coördinatiecomité stelt: “alles in het werk te stellen [om] de actie verder te zetten tot de eindoverwinning.” Mooie woorden zonder dat er een praktisch vervolg aan wordt gegeven. De Luikse betoging eindigt met een bloedbad.
woensdag 5 januari 2011
50 jaar geleden. 5 januari 1961: "Wallonië heeft er genoeg van"...
Vandaag zijn er eens te meer grote betogingen, onder meer 30.000 betogers in Antwerpen. Renard komt vandaag naar buiten met de eerste editie van een nieuw weekblad, Combat. De ondertitel van het weekblad luidt als volgt: “Wallonië heeft er genoeg van.” Het regionalisme wordt dus verder opgevoerd. Een bijeenkomst van BSP- en ABVV-leiders stelt voor dat er onderhandelingen komen op initiatief van de koning.
dinsdag 4 januari 2011
50 jaar geleden. 4 januari 1961: impasse duurt voort
Op woensdag 4 januari duurt de impasse voort. Het geweld vanwege de rijkswacht houdt aan, de neutrale zone rond het parlement wordt bewaakt. Bij een charge op betogers valt een zwaargewonde. De betogingen houden aan en de economie ligt nog steeds plat. Het Waalse Coördinatiecomité brengt evenmin ordewoorden.
maandag 3 januari 2011
50 jaar geleden. 3 januari 1961: 50.000 betogers in Luik, Renard pleit voor regionalisme
Dinsdag 3 januari 1961 vormt een cruciale dag in het verloop van de staking van de eeuw. Vandaag herneemt het parlement zijn werkzaamheden en zijn er massale betogingen. De roep naar een verdere stap in de beweging moet een antwoord krijgen. André Renard houdt een belangrijke toespraak waarin twee centrale punten naar voor komen: zijn regionalisme en zijn verbale radicaliteit met de dreiging om de hoogovens stil te leggen.
zondag 2 januari 2011
50 jaar geleden. 2 januari 1961: strijd gaat derde week in
Op maandag 2 januari 1960 gaat de strijd de derde week in. Na de feestdagen wordt opnieuw betoogd. Bij het begin van de derde week stellen veel arbeiders zich vragen over hoe de beweging verder kan ontwikkelen en er wordt vruchteloos gewacht op ordewoorden van bovenaf. Het aantal sabotagedaden neemt toe.
zaterdag 1 januari 2011
50 jaar geleden. 1 januari 1961: Metaalcentrale roept eindelijk op tot nationale algemene staking
Bewust van het gevaar, concentreert de regering op 1 januari troepen en machinegeweren op de weg van Bergen naar Brussel. Ze weet dat de leiders van de arbeidersbeweging niet van plan zijn de mars op Brussel te organiseren, maar ze wil toch geen risico’s nemen. Onder de grote druk van de algemene staking radicaliseren bepaalde fracties van het ABVV-apparaat hun discours. Zo decreteert de Metaalcentrale, een centrale met een “linkse” reputatie, na 14 dagen algemene staking een “nationale algemene staking” op 3 januari 1961 en dat na een "inventaris van de bestaande situatie in de metaalnijverheid”.
vrijdag 31 december 2010
50 jaar geleden. 31 december 1960: de troepen staan klaar...
Oudejaarsavond 1960 valt op een zaterdag. De afgelopen paar dagen was er weinig beweging op het front van de algemene staking: de betogingen en de staking groeien aan, de regering wil niet toegeven en grijpt terug naar geweld tegen de staking. Gisteren viel daarbij een dode. Op zaterdag 31 december worden de nieuwjaarsfeesten voorbereid, maar de sfeer blijft even vastberaden.
donderdag 30 december 2010
50 jaar geleden. 30 december 1960: beweging staat sterk aan einde van tweede stakingsweek.
Op het einde van de tweede stakingsweek zijn er 45.000 betogers in Charleroi en duizenden in andere steden. In Brussel komt het tot incidenten waarbij een werkloze arbeider die niet eens betoogde, werd gedood door een kogel. De sfeer wordt grimmiger nu een eerste dode is gevallen. De algemene staking wint terrein, ook de ABVV-Gewesten van Ronse, Turnhout en Aalst roepen de algemene staking uit.
woensdag 29 december 2010
50 jaar geleden. 29 december 1960: 30.000 betogers in Antwerpen
Gisteren waren er al fenomenale betogingen en op donderdag 29 december 1960 wordt dit gewoon herhaald. Wie beweert dat de ‘staking van de eeuw’ vooral een Waalse aangelegenheid was, doet aan geschiedenisvervalsing. Op 28 december waren er in Gent nog 20.000 betogers, vandaag in Antwerpen maar liefst 30.000. Dat is evenveel of meer dan in Charleroi of Luik.
dinsdag 28 december 2010
50 jaar geleden. 28 december: grote betogingen houden aan
Op woensdag 28 december 1960 zijn er massale betogingen met tienduizenden deelnemers. Bij een betoging van 20.000 arbeiders in Gent komt het tot schermutselingen met de rijkswacht die op gewelddadige wijze in het ABVV-lokaal binnen trekt. Het ABVV-Gewest moet hierop de algemene staking uit te roepen in de regio.
maandag 27 december 2010
De staking van 60-61. Getuigenis van de strijd in Vlaanderen
John Kennes is heel zijn leven al actief als militant. In 1960-61 was hij als jongere actief bij de KPB (Communistische Partij) en nam hij deel aan tal van acties en betogingen in het kader van de algemene staking van 1960-61. Hij belandde hierdoor, samen met tientallen andere strijdbare arbeiders en communisten, in de cel. We spraken met hem over de ‘staking van de eeuw’.
maandag 27 december 2010
50 jaar geleden. 27 december 1960: wie gaat in op de roep voor een mars op Brussel?
Geleidelijk aan bereikt de staking haar grootste omvang. Tussen de 600.000 en 700.000 arbeiders zijn in staking in zowel Wallonië, Brussel als Vlaanderen. Ordewoorden van de nationale vakbondsleidingen komen er niet. Enkel de Waalse en het Antwerpse gewest van het ABVV roepen op tot de algemene staking. De roep naar een Mars op Brussel wordt niet opgenomen door de leiding.
zondag 26 december 2010
50 jaar geleden. 26 december 1960: begin van tweede stakingsweek
Op maandag 26 december begint de tweede week van de staking. Vandaag wordt de sfeer aan beide kanten harder. De regering versterkt het repressie-apparaat, de stakers komen met nog meer betogers op straat. Premier Eyskens verklaart in een televisietoespraak dat de stakers “slecht geïnformeerd” zijn.
zaterdag 25 december 2010
50 jaar geleden. 25 december: strijdbare kerst
In 1960 valt kerstmis op een zondag. Het is een rustige dag waarbij de regering hoopt dat de rust ook zal zorgen voor een afbrokkeling van de strijdbaarheid in de daaropvolgende dagen. Zullen de arbeiders op het kerstfeest tot andere inzichten komen en alsnog de harde besparingen van de regering-Eyskens aanvaarden? Daar ziet het niet direct naar uit.
vrijdag 24 december 2010
50 jaar geleden. 24 december 1960: kerstavond aan de piketten
Kerstavond wordt in veel regio’s aan het stakingspiket gevierd. Het feestelijke aspect van de gelegenheid gaat probleemloos samen met een strijdbare sfeer van solidariteit en vastberadenheid. Tot in de verste uithoeken van het land wordt actie gevoerd. De openbare diensten liggen overal plat.
donderdag 23 december 2010
50 jaar geleden. 23 december 1960: voor een Mars op Brussel!
Vandaag gaat het spoor volledig plat en wordt de roep naar een “Mars op Brussel” luider op de betogingen. De algemene staking wordt groter en dat terwijl het kerstweekend voor de deur staat. De regering hoopt misschien dat er vanaf zaterdag 24 december wat sleet op de beweging zal komen. Maar de vastberadenheid aan de vooravond van het kerstweekend laat uitschijnen dat dit ijdele hoop zal zijn.
De krant "La Nouvelle Gazette de Charleroi" bracht eerder deze week een interview met Gustave Dache over de staking van 60-61. Daarin stelt hij dat de mogelijkheden van verzet vandaag nog steeds aanwezig zijn. Hij roept op om de herdenking van de 50ste verjaardag van de "staking van de eeuw" in het kader van de actualiteit te zien. Hier kan je een online versie van het interview (in het Frans) lezen.
woensdag 22 december 2010
60-61. Succesvolle meeting in Leuven
Afgelopen zaterdag organiseerde het district Vlaams-Brabant van LSP een meeting over de staking van '60-'61, gevolgd door een gezellig samen zijn met eten, drank en tombola. Gustave Dache, auteur van een samen met LSP uitgebracht boek over de "staking van de eeuw", leverde een geanimeerd beeld van de belangrijke gebeurtenissen van 50 jaar geleden.
woensdag 22 december 2010
50 jaar geleden. 22 december 1960: woelige discussie in parlement
Op dag drie van de algemene staking is er nog steeds een uitbreiding van de staking. Een parlementaire discussie in het parlement verloopt woelig. Het wordt duidelijk dat er een scherpe confrontatie is tussen de burgerij en de arbeidersklasse. Deze confrontatie kan enkel verder escaleren. De regering staat voor een keuze: toegeven of zich halsstarrig opstellen en beginnen dreigen met repressie. De regering-Eyskens kiest voor de tweede optie.
dinsdag 21 december 2010
50 jaar geleden. 21 december 1960: de staking consolideert zich
De spontane uitbarsting van woede op 20 december houdt ook vandaag stand. De staking kent een verdere uitbreiding doorheen het hele land. Dertig uur nadat de staking is losgebarsten beginnen de ABVV-leiders de staking te steunen, maar topman Major verklaart intussen in het parlement dat alles eraan werd gedaan om de staking te beperken. Die poging is duidelijk mislukt.
maandag 20 december 2010
50 jaar geleden. 20 december 1960: de staking barst uit
Dag aan dag verslag van de “staking van de eeuw.” 20 december 1960 De onvermijdelijke confrontatie barst vandaag in alle hevigheid los. Alle pogingen om deze beweging tegen te houden, mislukken. Duizenden arbeiders leggen het werk neer, ook al is er nog steeds geen ordewoord van de nationale vakbondsleiding. Op 20 december begint het parlement de discussie over de Eenheidswet, maar de echte discussie over de Eenheidswet wordt intussen op straat gevoerd.
zondag 19 december 2010
50 jaar geleden. 19 december 1960: aan de vooravond van de strijd
Op maandag 19 december 1960 hing de staking tegen de Eenheidswet in de lucht. Er was de aankondiging van de staking van het ACOD in de openbare diensten, maar deze oproep kreeg ook in de privésector gehoor. Een maandenlange campagne tegen de Eenheidswet en het vooruitzicht van harde besparingen had geleid tot een groeiend ongenoegen. Op 19 december staan we aan de vooravond van de storm.
zaterdag 18 december 2010
Recensie. “De opstandige en revolutionaire algemene staking van de winter van ‘60-‘61”
Ons land werd vijftig jaar geleden opgeschrikt door een bijzonder woelige en opstandige algemene staking. Gustave Dache was toen een jonge arbeider in de glassector in Charleroi. Hij was syndicaal actief bij het ABVV en politiek bij de Belgische afdeling van de Vierde Internationale. Nu getuigt hij over de staking van ‘60-’61 en gaat hij in op de politieke discussies in het kader van deze beweging.
zondag 12 december 2010
50 jaar na de algemene staking van 60-61. Welk programma voor verandering? Welke “structuurhervormingen”?
De afgelopen maanden brachten we al twee dossiers in het kader van de 50ste verjaardag van de algemene staking van 1960-61. Nu kijken we terug op de inhoudelijke discussie over verandering die 50 jaar geleden plaats vond en die nog steeds actueel is. Ook vandaag is het nodig om een anti-crisisprogramma uit te werken. Daarbij is het nuttig om eens te kijken naar het programma van “structuurhervormingen” dat in 1954 door het ABVV en in 1959 door de BSP (Belgische Socialistische Partij) werd aangenomen.